Sunday, May 24, 2020

Great Praise of the Twelve Acts of the Buddha

(Photo Courtesy: Himalayanart.com)
༄༅། །ཐུབ་པའི་བསྟོད་པ་ཐབས་མཁས་ཐུགས་རྗེ་མ།
Great Praise of the Twelve Acts of the Buddha
by Ārya Nāgārjuna

ཐབས་མཁས་ཐུགས་རྗེས་ཤཱཀྱའི་རིགས་སུ་འཁྲུངས། 
tabkhé tukjé shakyé rik su trung
With skilful means and compassion, you were born in the Śākya clan,
གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་བདུད་ཀྱི་དཔུང་འཇོམས་པ། 
shyen gyi mitub dü kyi pung jompa
Unconquerable by others, you vanquished Māra's hordes,
གསེར་གྱི་ལྷུན་པོ་ལྟ་བུར་བརྗིད་པའི་སྐུ། 
ser gyi lhünpo tabur jipé ku
Your physical form resplendent, like a mountain of gold.
ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། 
shakyé gyalpo khyö la chaktsal lo
To you, the King of the Śākyas, I pay homage!1

གང་གིས་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་ཐུགས་བསྐྱེད་ནས། 
gang gi dangpor changchub tukkyé né
You I shall praise, who first awakened the mind of enlightenment,
བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་མཛད་ཅིང༌། 
sönam yeshe tsok nyi dzok dzé ching
Then completed the accumulations of merit and wisdom,
དུས་འདིར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེན་འགྲོ་བ་ཡི། 
dü dir dzepa gyachen drowa yi
And now in this age, through the vast sway of your actions,
མགོན་གྱུར་ཁྱོད་ལ་བདག་གིས་བསྟོད་པར་བགྱི། 
gön gyur khyö la dak gi töpar gyi
Have become the lord and protector of living beings.

ལྷ་རྣམས་དོན་མཛད་འདུལ་བའི་དུས་མཁྱེན་ནས། 
lha nam dön dzé dulwé dü khyen né
Homage to you, who, having taught the gods,
ལྷ་ལས་བབས་ནས་གླང་ཆེན་ལྟར་གཤེགས་ཤིང༌། 
lha lé bab né langchen tar shek shing
Knew the time had come to tame the human world, and
རིགས་ལ་གཟིགས་ནས་ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་མའི། 
rik la zik né lhamo gyutrulmé
Descending from the god realm like a great elephant,
ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། 
lhum su shyukpar dzé la chaktsal lo
Foresaw the family of your birth and entered the womb of Māyādevī.

ཟླ་བ་བཅུ་རྫོགས་ཤཱཀྱའི་སྲས་པོ་ནི། 
dawa chu dzok shakyé sepo ni
Homage to you, prince of the Śākyas, born after ten months
བཀྲ་ཤིས་ལུམྦིའི་ཚལ་དུ་བལྟམས་པའི་ཚེ། 
tashi lumbi tsal du tampé tsé
In the auspicious Lumbinī grove, where
ཚངས་དང་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཏུད་མཚན་མཆོག་ནི། 
tsang dang gyajin gyi tü tsen chok ni
Brahmā and Indra revered you, your supreme marks
བྱང་ཆུབ་རིགས་སུ་ངེས་མཛད་ཕྱག་འཚལ་ལོ། 
changchub rik su ngedzé chaktsal lo
Proving you were destined to be enlightened.

གཞོན་ནུ་སྟོབས་ལྡན་མི་ཡི་སེང་གེ་དེས། 
shyönnu tobden mi yi sengé dé
Homage to you, lion among men, in all your youthful vigour,
ཨཾ་ག་མ་ག་དྷར་ནི་སྒྱུ་རྩལ་བསྟན། 
agha magadhar ni gyutsal ten
Displaying your prowess in the games at Aṅga-Magadha,
སྐྱེ་བོ་དྲེགས་པ་ཅན་རྣམས་ཚར་བཅད་ནས། 
kyewo drekpachen nam tsarché né
Where you triumphed over the proud contestants,
འགྲན་ཟླ་མེད་པར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། 
drenda mepar dzé la chaktsal lo
So that not one could stand as your rival.

འཇིག་རྟེན་ཆོས་དང་མཐུན་པར་བྱ་བ་དང༌། 
jikten chö dang tünpar jawa dang
Homage to you, who, to comply with worldly convention,
ཁ་ན་མ་ཐོ་སྤང་ཕྱིར་བཙུན་མོ་ཡི། 
khana mato pang chir tsünmo yi
And avoid all misdeeds, took on a queen and courtiers
འཁོར་དང་ལྡན་མཛད་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། 
khor dangden dzé tab la khepa yi
And by acting with such skilful means,
རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། 
gyalsi kyongwar dzé la chaktsal lo
So you ruled the kingdom.

འཁོར་བའི་བྱ་བར་སྙིང་པོ་མེད་གཟིགས་ནས། 
khorwé jawar nyingpo mé zik né
Homage to you, who saw that saṃsāra is wholly futile,
ཁྱིམ་ནས་བྱུང་སྟེ་མཁའ་ལ་གཤེགས་ནས་ཀྱང༌། 
khyim né jung té kha la shek né kyang
Renounced the life of a householder,
མཆོད་རྟེན་རྣམ་དག་དྲུང་དུ་ཉིད་ལས་ཉིད། 
chörten namdak drung du nyi lé nyi
And, travelling through the sky,
རབ་ཏུ་བྱུང་བར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། 
rabtu jungwar dzé la chaktsal lo
Ordained yourself before the Viśuddha Stūpa.

བརྩོན་པས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་དགོངས་ནས་ནི། 
tsönpé changchub drubpar gong né ni
Homage to you, who, intent on persevering till enlightened,
ནཻ་རཉྫ་ནའི་འགྲམ་དུ་ལོ་དྲུག་ཏུ། 
nairanjané dram du lo druk tu
For six years practised austerities on the banks of the Nairañjanā,
དཀའ་བ་སྤྱད་མཛད་བརྩོན་འགྲུས་མཐར་ཕྱིན་པས། 
kawa ché dzé tsöndrü tarchinpé
And taking diligence to its ultimate perfection,
བསམ་གཏན་མཆོག་བརྙེས་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། 
samten chok nyé dzé la chaktsal lo
Attained the supreme samādhi.

ཐོག་མ་མེད་ནས་འབད་པ་དོན་ཡོད་ཕྱིར། 
tokma mé né bepa dönyö chir
Homage to you, who, seeking to make meaningful
མ་ག་དྷ་ཡི་བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་དུ། 
magadha yi changchub shingdrung du
All your efforts, made throughout beginningless time, sat
སྐྱིལ་ཀྲུང་མི་གཡོ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས། 
kyiltrung miyo ngönpar sangye né
Unmoving in the vajra posture beneath the bodhi-tree in Magadha
བྱང་ཆུབ་རྫོགས་པར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། 
changchub dzokpar dzé la chaktsal lo
And awakened into true buddhahood, attaining perfect enlightenment.

ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་ལ་མྱུར་དུ་གཟིགས་ནས་ནི། 
tukjé dro la nyurdu zik né ni
Homage to you, who, in your compassion,
ཝ་ར་ཎཱ་སི་ལ་སོགས་གནས་མཆོག་ཏུ། 
varanasi lasok né chok tu
Gazed at once upon living beings, then
ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས། 
chö kyi khorlo kor né dulja nam
Turned the wheel of Dharma in sacred places like Vārāṇasī,
ཐེག་པ་གསུམ་ལ་འགོད་མཛད་ཕྱག་འཚལ་ལོ། 
tekpa sum la gö dzé chaktsal lo
And established disciples in the three vehicles.

གཞན་གྱིས་རྒོལ་བ་ངན་པ་ཚར་བཅད་ཕྱིར། 
shyen gyi golwa ngenpa tsarché chir
Homage to you, who destroyed evil-minded opponents,
མུ་སྟེགས་སྟོན་པ་དྲུག་དང་ལྷས་བྱིན་སོགས། 
mutek tönpa druk dang lhejin sok
By defeating the six teachers of the tīrthikas, Devadatta and the rest,
འཁོར་མོ་འཇིག་གི་ཡུལ་དུ་བདུད་རྣམས་བཏུལ། 
khormo jik gi yul du dü nam tul
As well as the māras in Vārāṇasī;2
ཐུབ་པ་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། 
tubpa yul lé gyal la chaktsal lo
You were the mighty sage, victorious in battle.

སྲིད་པ་གསུམ་ན་དཔེ་མེད་ཡོན་ཏན་གྱི། 
sipa sum na pemé yönten gyi
Homage to you, who performed great miracles in Śrāvastī,
མཉན་དུ་ཡོད་པར་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བསྟན། 
nyen du yöpar chotrul chenpo ten
Unmatched in their splendour in all the three realms,
ལྷ་མི་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱིས་རབ་མཆོད་པ། 
lhami drowa kün gyi rab chöpa
And through the offerings made by gods, humans and other beings,
བསྟན་པ་རྒྱས་པར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། 
tenpa gyepar dzé la chaktsal lo
Caused the teachings to prosper and increase.

ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བྱའི་ཕྱིར། 
lelo chen nam chö la kuljé chir
Homage to you, who, to spur the lazy on to the Dharma,
རྩྭ་མཆོག་གྲོང་གི་ས་གཞི་གཙང་མ་རུ། 
tsachok drong gi sashyi tsangma ru
Left your body, though immortal and like a vajra,
འཆི་མེད་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་གཤེགས་ནས། 
chimé dorjé tabü ku shek né
And passed into parinirvāṇa
མྱ་ངན་འདའ་བར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། 
nya ngen dawar dzé la chaktsal lo
In the pure abode of Kuśinagara.

ཡང་དག་ཉིད་དུ་འཇིག་པ་མེད་ཕྱིར་དང༌། 
yangdak nyi du jikpamé chir dang
Homage to you, who, to show that you had not in reality perished,
མ་འོངས་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། 
ma ong semchen sönam tobjé chir
And so that beings of the future could gain merit,
དེ་ཉིད་དུ་ནི་རིང་བསྲེལ་མང་སྤྲུལ་ནས། 
denyi du ni ringsel mang trul né
Emanated a wealth of relics, and caused
སྐུ་གདུང་ཆ་བརྒྱད་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། 
kudung cha gyé dzé la chaktsal lo
Your remains to be divided into eight portions.

དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་བདག་པོ་བཅོམ་ལྡན་གྱི། 
de tar tenpé dakpo chomden gyi
Through the merit of briefly praising in this way,
མཛད་པའི་ཚུལ་ལ་མདོ་ཙམ་བསྟོད་པ་ཡི། 
dzepé tsul la do tsam töpa yi
The great acts of the lord who is master of the teachings,
དགེ་བས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་། 
gewé drowa kun gyi chöpa yang
May the actions of all living beings
བདེ་གཤེགས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་དང་མཚུངས་པར་ཤོག 
deshek nyi kyi chö dang tsung par shok
Come to equal those of the Sugata himself.

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁྱེད་སྐུ་ཅི་འདྲ་དང་། 
deshyin shekpa khyé ku chindra dang
O Tathāgata, may I and others have a form,
འཁོར་དང་སྐུ་ཚེའི་ཚད་དང་ཞིང་ཁམས་དང་། 
khor dang ku tsé tsé dang shying kham dang
An entourage, a life-span, a pure realm
ཁྱེད་ཀྱི་མཚན་མཆོག་བཟང་པོ་ཅི་འདྲ་བ། 
khyé kyi tsen chok zangpo chindra wa
And sublime marks of perfection
དེ་འདྲ་ཁོ་ནར་བདག་སོགས་འགྱུར་བར་ཤོག 
dé dra khonar dak sok gyurwar shok
Exactly like you.

ཁྱེད་ལ་བསྟོད་ཅིང་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་མཐུས། 
khyé la tö ching solwa tabpé tü
Through the power of our praising you and this prayer,
བདག་སོགས་གང་དུ་གནས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ། 
dak sok gang du nepé sa chok su
In whatever lands we dwell, may
ནད་དང་དབུལ་ཕོངས་འཐབ་རྩོད་ཞི་བ་དང་། 
né dang wul pong taptsö shyiwa dang
Illness, negativity, poverty, and conflict be quelled,
ཆོས་དང་བཀྲ་ཤིས་འཕེལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། 
chö dang tashi pelwar dzé du söl
And Dharma and auspiciousness increase and spread.3
(Arya Nagarjuna. Photo courtesy: Himalayanart.com)

Courtesy: Rigpa Translations 2008, Revised 2016.

 This verse has been added to Nāgārjuna's original text, possibly by Drikung Kyobpa Jikten Sumgön.
 Tib. ‘khor mo ‘jig. According to Sakya Paṇḍita’s Gateway to Learning (mkhas ‘jug), this is an alternative name of Vārāṇasī.
 These last two verses have been added to Nāgārjuna's original text, possibly by Drikung Kyobpa Jikten Sumgön.

Cultivate Generous Thought and practice giving gifts to the Sanghas.

The Buddha once explained that it is a meritorious act even to throw away the water after washing one's plate with the generous thought:...